CBSE Class 10 · Code 122 · Shemushi · Chapter 9

भूकम्पविभीषिका Bhukampa Vibhishika

यह पाठ गुजरात में आए भूकम्प की विभीषिका को सामने रखता है। पृथ्वी के कम्पन से भवन गिरते हैं और सामान्य जीवन अचानक बदल जाता है।

Supplementary textbook reading · 2026–27 · Textbook · CBSE syllabus

पाठ का सार · शब्दार्थ · अभ्यास और हल

पाठ का सार

पाठ में आपदा के वर्णन को कारण और परिणाम में बाँटें। धरती का हिलना घटना है। भवनों का गिरना और लोगों का संकट में पड़ना उसके परिणाम हैं।

Learning goal. Read the earthquake chapter as supplementary textbook practice and distinguish an event from its consequences.

शब्दार्थ · Vocabulary

संस्कृतहिन्दीEnglish
भूकम्पःभूकम्पearthquake
विभीषिकाभयावह स्थितिhorror
भवनम्इमारतbuilding
साहाय्यम्मददhelp

अभ्यास प्रश्न और हल

इस पाठ पर आधारित TutorVertex का मौलिक अभ्यास पढ़ें। दिए गए उत्तर देखने से पहले स्वयं हल करें।

भूकम्पेन भूमिः अकम्पत। केचन गृहाः अपतन्। जनाः भीताः अभवन्। पश्चात् स्वयंसेवकाः पीडितेभ्यः साहाय्यं दत्तवन्तः।

  1. One-word answer

    का अकम्पत?

    हल देखें · Show worked answer

    भूमिः।

    ‘का’ कम्पन करने वाली वस्तु को पूछता है।

  2. Full-sentence answer

    स्वयंसेवकाः केभ्यः साहाय्यं दत्तवन्तः?

    हल देखें · Show worked answer

    स्वयंसेवकाः पीडितेभ्यः साहाय्यं दत्तवन्तः।

    सहायता पाने वाले व्यक्तियों के लिए चतुर्थी बहुवचन है।

  3. Contextual grammar

    “जनाः भीताः अभवन्” इत्यत्र क्रियापदं किम्?

    हल देखें · Show worked answer

    अभवन्।

    ‘अभवन्’ भूतकाल की बहुवचन क्रिया है।

  4. Cause and effect

    गृहाणां पतनस्य कारणं किम्?

    हल देखें · Show worked answer

    गृहाणां पतनस्य कारणं भूकम्पः अस्ति।

    गिरना परिणाम है और भूकम्प उसका कारण है।

Keep practising

Shemushi chapter index

Noun forms · Verb forms

Practise writing Sanskrit answers with Siddharth in Hindi or English.

Book a Free Demo
Browse all Sanskrit resources