CBSE Class 10 · Code 122 · Shemushi · Chapter 9
भूकम्पविभीषिका Bhukampa Vibhishika
यह पाठ गुजरात में आए भूकम्प की विभीषिका को सामने रखता है। पृथ्वी के कम्पन से भवन गिरते हैं और सामान्य जीवन अचानक बदल जाता है।
Supplementary textbook reading · 2026–27 · Textbook · CBSE syllabus
पाठ का सार
पाठ में आपदा के वर्णन को कारण और परिणाम में बाँटें। धरती का हिलना घटना है। भवनों का गिरना और लोगों का संकट में पड़ना उसके परिणाम हैं।
Learning goal. Read the earthquake chapter as supplementary textbook practice and distinguish an event from its consequences.
शब्दार्थ · Vocabulary
| संस्कृत | हिन्दी | English |
|---|---|---|
| भूकम्पः | भूकम्प | earthquake |
| विभीषिका | भयावह स्थिति | horror |
| भवनम् | इमारत | building |
| साहाय्यम् | मदद | help |
अभ्यास प्रश्न और हल
इस पाठ पर आधारित TutorVertex का मौलिक अभ्यास पढ़ें। दिए गए उत्तर देखने से पहले स्वयं हल करें।
भूकम्पेन भूमिः अकम्पत। केचन गृहाः अपतन्। जनाः भीताः अभवन्। पश्चात् स्वयंसेवकाः पीडितेभ्यः साहाय्यं दत्तवन्तः।
One-word answer
का अकम्पत?
हल देखें · Show worked answer
भूमिः।
‘का’ कम्पन करने वाली वस्तु को पूछता है।
Full-sentence answer
स्वयंसेवकाः केभ्यः साहाय्यं दत्तवन्तः?
हल देखें · Show worked answer
स्वयंसेवकाः पीडितेभ्यः साहाय्यं दत्तवन्तः।
सहायता पाने वाले व्यक्तियों के लिए चतुर्थी बहुवचन है।
Contextual grammar
“जनाः भीताः अभवन्” इत्यत्र क्रियापदं किम्?
हल देखें · Show worked answer
अभवन्।
‘अभवन्’ भूतकाल की बहुवचन क्रिया है।
Cause and effect
गृहाणां पतनस्य कारणं किम्?
हल देखें · Show worked answer
गृहाणां पतनस्य कारणं भूकम्पः अस्ति।
गिरना परिणाम है और भूकम्प उसका कारण है।
Keep practising
Practise writing Sanskrit answers with Siddharth in Hindi or English.
Book a Free Demo