ऋतुः वसन्तः · Iravati Chapter 9 Practice
Spring and its signs · वसन्त और उसकी विशेषताएँ
Read an original Sanskrit passage on this lesson’s theme. Use the vocabulary, then try the questions before opening the answers. Some word boundaries are kept separate to make the forms easier to identify.
Vocabulary · शब्दार्थ
| Sanskrit | हिन्दी | English |
|---|---|---|
| वसन्तः | वसन्त | spring |
| पल्लवः | कोमल पत्ता | young leaf |
| कोकिलः | कोयल | cuckoo |
Language focus · भाषा अभ्यास
The form वसन्ते tells when something happens. Use plural verbs with plural nouns such as पुष्पाणि.
वसन्ते का अर्थ वसन्त में है। पुष्पाणि जैसे बहुवचन कर्ता के साथ बहुवचन क्रिया लिखें।
Read and answer · पढ़िए और उत्तर दीजिए
वसन्ते उद्यानं रमणीयं भवति। वृक्षेषु नूतनाः पल्लवाः दृश्यन्ते। लतासु पुष्पाणि विकसन्ति। कोकिलः मधुरं कूजति। बालकाः उद्याने आनन्देन भ्रमन्ति।
- उद्यानं कदा रमणीयं भवति?
- पल्लवाः कुत्र दृश्यन्ते?
- कः मधुरं कूजति?
Show the meaning · भावार्थ देखिए
वसन्त में उद्यान सुन्दर हो जाता है। नए पत्ते दिखते हैं, फूल खिलते हैं, कोयल बोलती है और बच्चे आनन्द से घूमते हैं।
In spring the garden is lovely. New leaves appear, flowers bloom, a cuckoo calls and children walk happily.
Check the answers · उत्तर देखिए
- वसन्ते। The opening gives the season.
- वृक्षेषु। The locative plural gives the place.
- कोकिलः। Find the subject of कूजति.
Short writing practice · लघु लेखन अभ्यास
अपनी प्रिय ऋतु में आप क्या देखते या सुनते हैं? तीन संस्कृत वाक्य लिखिए।
Describe your favourite season with three Sanskrit sentences about what you see or hear.
Show a model answer · उदाहरण देखिए
मम प्रियः ऋतुः वसन्तः। उद्याने पुष्पाणि विकसन्ति। अहं कोकिलस्य स्वरं शृणोमि।
मेरी प्रिय ऋतु वसन्त है। उद्यान में फूल खिलते हैं। मैं कोयल की आवाज़ सुनता/सुनती हूँ।
My favourite season is spring. Flowers bloom in the garden. I hear the cuckoo.
Continue practising
- Previous lesson बिलस्य वाणी न कदापि मे श्रुता
- Next lesson सहजः स्वास्थ्यलाभः
- All 11 Iravati lessons
- Class 9 R3 worksheets with answers